Bu yazının ilk hâli 2023'te eski blogum samedonder.net'te yayımlanmıştı; 2026 için gözden geçirip güncelledim.
RPA projelerinde verinin büyük kısmı DataTable olarak dolaşır: Excel'den okunan bir liste, veritabanından gelen sorgu sonucu, web sayfasından çekilen bir tablo. Bu verileri işlemek için ilk akla gelen yöntem genellikle For Each Row döngüsüdür. Küçük tablolarda sorun yok; ama satır sayısı binlerle ifade edilmeye başladığında döngüler hem yavaşlar hem de akışı okunmaz hâle getirir.
Bu noktada LINQ (Language Integrated Query) devreye giriyor.
LINQ nedir, neden kullanmalıyız?
LINQ, .NET'in koleksiyonlar üzerinde sorgu yazmanızı sağlayan özelliğidir. SQL'e benzer bir mantıkla "şu koşula uyan satırları getir", "şu kolona göre grupla" diyebilirsiniz. UiPath Studio .NET üzerinde çalıştığı için LINQ'i doğrudan Assign aktivitesi içinde kullanabilirsiniz.
- Hız: Çoğu senaryoda aktivite tabanlı döngülerden belirgin şekilde hızlıdır.
- Sadelik: Onlarca aktiviteden oluşan bir döngü tek bir Assign'a iner.
- Okunabilirlik: Doğru yazıldığında ne yaptığını tek bakışta anlatır.
Örneklerdeki ifadeler VB.NET ile yazılmıştır (UiPath'in varsayılan dili).
dtbir DataTable değişkenidir.
Temel işlemler
Filtreleme (Where)
Tutarı 1.000'den büyük satırları almak:
dtFiltre = dt.AsEnumerable().Where(Function(r) CDbl(r("Tutar")) > 1000).CopyToDataTable()
Sıralama (OrderBy)
Tarihe göre yeniden eskiye sıralamak:
dtSirali = dt.AsEnumerable().OrderByDescending(Function(r) CDate(r("Tarih"))).CopyToDataTable()
Tek kolonu listeye almak (Select)
Benzersiz e-posta adreslerini listeye almak:
mailListesi = dt.AsEnumerable().Select(Function(r) r("Email").ToString.Trim).Distinct().ToList()
Toplama ve sayma (Aggregate)
toplamTutar = dt.AsEnumerable().Sum(Function(r) CDbl(r("Tutar")))
hataliKayitSayisi = dt.AsEnumerable().Count(Function(r) r("Durum").ToString = "Hata")
Gruplama (Group By)
Müşteri bazında toplam tutar çıkarmak için önce Build Data Table ile Musteri (String) ve Toplam (Double) kolonlarına sahip boş bir dtSonuc oluşturun, ardından:
dtSonuc = (From r In dt.AsEnumerable()
Group r By musteri = r("Musteri").ToString.Trim Into grp = Group
Let toplam = grp.Sum(Function(x) CDbl(x("Tutar")))
Select dtSonuc.Rows.Add({musteri, toplam})).CopyToDataTable()
Birleştirme (Join)
İki tabloyu ortak bir anahtar üzerinden birleştirmek (ör. sipariş tablosuna müşteri adını eklemek). Sonuç tablosu dtBirlesik yine önceden kolonlarıyla oluşturulmuş olmalı:
dtBirlesik = (From s In dtSiparis.AsEnumerable()
Join m In dtMusteri.AsEnumerable()
On s("MusteriID").ToString Equals m("MusteriID").ToString
Select dtBirlesik.Rows.Add({s("SiparisNo"), m("MusteriAdi"), s("Tutar")})).CopyToDataTable()
Sık yapılan hatalar
1. Boş sonuçta CopyToDataTable hatası. Filtre hiçbir satır döndürmezse CopyToDataTable hata fırlatır. Güvenli yöntem:
satirlar = dt.AsEnumerable().Where(Function(r) CDbl(r("Tutar")) > 1000)
dtFiltre = If(satirlar.Any(), satirlar.CopyToDataTable(), dt.Clone())
2. Boş hücreler (DBNull). CDbl(r("Tutar")) boş hücrede hata verir. Veriniz kirli olabilir ise önce kontrol edin:
dt.AsEnumerable().Where(Function(r) Not IsDBNull(r("Tutar")) AndAlso r("Tutar").ToString.Trim <> "")
3. Kültür (ondalık ayırıcı) sorunları. Excel'den gelen "1.250,75" gibi değerler robotun çalıştığı makinenin bölge ayarına göre farklı yorumlanabilir. Dönüşümde kültürü açıkça belirtin:
Double.Parse(r("Tutar").ToString, System.Globalization.CultureInfo.GetCultureInfo("tr-TR"))
4. Okunmaz tek satırlar. LINQ'in gücü okunabilirliği bozmamalı. İfade uzuyorsa ara değişkenlere bölün ve Assign'ın DisplayName alanına ne yaptığını yazın.
Ne zaman LINQ, ne zaman döngü?
- LINQ: Filtreleme, sıralama, gruplama, toplama gibi veri dönüştürme işleri.
- For Each: Her satır için dış dünyada bir işlem yapılacaksa (bir ekrana giriş, bir e-posta gönderimi, bir API çağrısı). Bu durumda LINQ'i önce veriyi hazırlamak, döngüyü ise işlemi yapmak için kullanın.
Bu ayrımı yaptığınızda hem robotlarınız hızlanır hem de akışlarınız ekibin geri kalanı için çok daha anlaşılır olur.
UiPath üzerine Türkçe eğitimlerimi YouTube kanalımda paylaşıyorum.